پایان نامه کارشناسی معماری طراحی مجموعه تفریحی ساحلی

پایان نامه کارشناسی معماری مدرسه با رویکرد معماری ایرانی
آذر ۲۸, ۱۳۹۶
پایان نامه کارشناسی معماری دهکده سلامتی
آذر ۲۸, ۱۳۹۶
نمایش همه

فصل اول

مفاهیم

۱-۱مفهوم واژه توریسم

۱-۱-۱ مفهوم واژه توریسم:

گردشگری معال فارسی و کاملاً دقیق واژه Tourism در زبانهای انگلیسی، فرانسه و آلمانی است که بصورت مصطلح در زبان فارسی بصورت جهانگردی ترجمه شده است. ریشه این واژه از اصطلاح Tornus یونانی و لاتین گرفته شده که یکی از معانی آن گردش کردن و یا گشتن است و با پسوند Ism یا گری بصورت اسم مصدر Tourism یا گردشگری در آمده است.[۱][۱]

اصطلاح «توریست» (Tourist) از قرن نوزدهم معمول شده است. در آن زمان اشراف زادگان فرانسه می بایست برای تکمیل تحصیلات و کسب تجربه های لازم زندگی، اقدام به مسافرت می نمودند. این جوانان در آن زمان توریست نامیده می شدند و بعدها در فرانسه این اصطلاح در مورد کسانی به کار می رفت که برای سرگرمی ، وقت گذرانی و گردش به فرانسه سفر می کردند و بعداً با تعمیم بیشتر به کسانی اطلاق می شد که اصولاً به این منظور به سفر می رفتند. کم کم کلمه توریست به بعضی زبانهای دیگر نیز وارد شد و از آن واژه توریسم (Tourism) بوجود آمد. از همان زمان توریسم و توریست به بعضی از مسافرتها و مسافرینی گفته می شود که هدف آنها استراحت و گردش و سرگرمی و آشنایی با مردم بود و نه کسب درآمد و اشتغال به کار.[۲][۲]

در زبان فارسی کلمه « سیاح» در گذشته به کسانی گفته می شد که با هدف و منظور شخصی دست به سفر می زدند؛ مانند ناصر خسرو و سعدی، و این واژه در زبان فارسی تا نیمه اول قرن بیستم در معنی فوق به کار میرفت تا آنکه دو واژه جهانگرد و جهانگردی جای آن را گرفت.

واژه جهانگردی به این سبب که در معنی خود عبور از مرزهای سیاسی و سفر به دیگر کشورها را تداعی می کند ، نمی تواند معنی کامل توریسم را ادا نماید. زیرا توریست ها به دو گروه توریستهای خارجی و توریستهای داخلی تقسیم می شوند که واژه جهانگرد بیشتر در تعریف توریستهای خارجی کاربرد دارد. در صورتی که توریستهای داخلی نیز باید در واژه گزینی فارسی کلمه توریست گنجانده شود. از این رو واژه « گردشگر» رساتر از واژه جهانگرد بوده و گویای اصطلاح توریست می باشد.

۱-۱-۲ تعریف توریست یا گردشگر:

در شناخت توریست یا گردشگر تعاریف مختلفی از سوی سازمانها و افراد مختلف ارائه شده است که ذیلاً به بخشی از آن اشاره می گردد.

واژه «توریسم» (Tourism) به مجموعه مسافرتهایی گفته می شود که بین مبدأ و مقصدی با انگیزه های استراحتی، تفریحی، تفرجی، ورزشی، دیداری، تجاری، فرهنگی و یا گذران اوقات فراغت انجام می گیرد و در آن شخص توریست در مقصد اشتغال و اقامت دائم ندارد.[۳]

در سال ۱۹۲۵ کمیته مخصوص آمارگیری مجمع ملل افراد زیر را توریست شناخت:

۱- کسانی که برای تفریح و دلایل شخصی با مقاصد پزشکی و درمانی سفر می کنند.

۲- کسانی که برای شرکت در کنفرانسها، نمایشگاهها، مراسمات مذهبی، مسابقات ورزشی و از این قبیل به کشورهای دیگر سفر میکنند.

۳- کسانی که به منظور بازار یابی و امور بازرگانی مسافرت می کنند.

۴- افرادی که با کشتی مسافرت می کنند و در بندری در مسیر راه تا ۲۴ ساعت اقامت می نمایند.[۴]

در سال ۱۹۳۷ نیز کمیته ویژه ای در رم جهت بررسی پاره ای از مسائل صنعت توریسم تشکیل گردید و تعریفی به این شرح از توریست  ارائه داد:

« افرادی که در یک دوره ۲۴ ساعته یا بیشتر به یک کشور خارجی سفر می کنند توریست خوانده می شوند»[۵]

این کمیته مسافرتهای زیر را به عنوان حرکتهای توریستی به شمار آورد:

۱- افرادی که جهت خوش گذرانی، دلایل شخصی و یا مسائل بهداشتی به مسافرت می روند.

۲- افرادی که برای شرکت در کنفرانسها مسافرت می کنند.

۳- افرادی که جهت انجام کارهای بازرگانی مسافرت می کنند.

۴- افرادی که به یک گردش دریایی می روند.[۶]

بر اساس تعریفی از سازمان ملل که بنا بر پیشنهاد کنفرانس بین المللی جهانگردی[۷]آن سازمان در رم ارائه گردیده؛ «توریست یا بازدید کننده موقت کسی است که بمنظور تفریح، استراحت، گذران تعطیلات، بازدید از نقاط دیدنی، انجام امور پزشکی، درمانی و معالجه، تجارت، ورزش، زیارت، دیدار از خانواده، مأموریت شرکت در کنفرانسها به کشوری غیر از کشور خود سفر می کند؛ مشروط بر اینکه حداقل مدت اقامت او از ۲۴ ساعت کمتر و از ۳ ما بیشتر نبوده و کسب شغل و پیشه هم مد نظر نباشد.»[۸]

بر اساس تعریف فوق گردشگری داخلی در قالب صنعت توریسم قرار نگرفته و صرفاً به گردشگرانی که از دیگر کشورها وارد یک کشور می گردند اصطلاح توریست اطلاق می شود.

دکتر پ.برنکر[۹] عضو انستیتوی بررسی جهانگردی وین، در تعریفی از توریسم عنوان می دارد:

«هنگامی که تعدادی از افراد یک کشور به طور موقت محل اقامت خویش را ترک نموده و به منظور گذران ایام تعطیل، بازدید از آثار تاریخی، شرکت در مسابقات و کنفرانسها، دیدن اقوام و خویشان، از نقطه ای به نقطة دیگر بروند، جهانگردی آغاز می گردد.»[۱۰]

بنا به تعریفی دیگر: «عامل توریستی یا جهانگردی کسی است که عمل جهانگردی را انجام می دهد و به سه دسته تقسیم می شود:

  1. توریستهایی که از خارج وارد کشور می شوند.
  2. توریستهایی که از کشور خود به کشور دیگر مسافرت می کنند.
  3. توریستهایی که مقیم کشور خود هستند و در داخل کشورشان مسافرت می کنند.

انگیزه اینگونه افراد از مسافرت ، تفریح، معالجه، تجارت، تحقیق، زیارت، مأموریت و نظایر آن است.»[۱۱]

مرکز آمار ایران به منظور تفکیک توریسم از غیر توریسم ، تعریف زیر را از توریسم ارائه داده است:

« توریست شخصی است که به کشور یا شهری غیر از محیط زیست عادی خود برای مدتی که کمتر از ۲۴ ساعت و بیشتر از یک سال نباشد سفر کند و قصد او از سفر، تفریح، استراحت، ورزش، دیدار اقوام و دوستان، مأموریت، شرکت در سمینار، کنفرانس یا اجلاس، معالجه، مطالعه و تحقیق و یا فعالیت مذهبی باشد.»

مرکز فوق در تعریف غیر توریست نیز آورده است: «غیر توریست کسی است که کشور محل دائمی اقامت خود را به قصد اشتغال، اقامت دائم، پناهندگی، تحصیل، مأموریت در نمایندگیهای سیاسی خارج از کشور ترک نماید»

دکتر محمد تقی رهنمایی از اساتید گروه جغرافیای دانشگاه تهران نیز، در طرح جامع گردشگری استان اردبیل تعریف ذیل را از توریست یا گردشگر ارائه داده است:

« توریست یا گردشگر به مسافری گفته می شود که با انگیزه های گردشگری به مقصدی مسافرت نموده و بیش از یک شب و کمتر از ۶ ماه در مقصد اقامت نماید، بدون اینکه اشتغال و اقامت دایم در مقصد داشته باشد.»[۱۲]

در جمع بندی تعاریف ارائه شده برای توریست یا گردشگر و بمنظور تعریفی جامع از این واژه که در برگیرنده تمامی فعالیتهای بخش گردشگری (اعم از داخلی و خارجی) باشد، می توان تعریف ذیل را از از واژه «توریست» یا «گردشگر» ارائه نمود:

«توریست یا گردشگر به کسی اطلاق می گردد که به منظوری غیر از اشتغال یا اقامت دائم به مقصدی مسافرت نموده و حداقل یک شب و حد اکثر یک سال را در مقصد اقامت نماید و برای هزینه اقامت و فعالیت های گردشگری خود هیچ گونه درآمدی در مقصد مورد نظر نداشته باشد.»

در این تعریف هیچ تفاوتی بین توریست داخلی و توریست خارجی وجود نداشته و به هر دو گروه به یک چشم نگریسته شده است. کما اینکه در بسیاری از مباحث مربوط به بخش توریست و یا صنعت توریسم، منظور از توریست ، افرادی است که از دیگر کشورها به یک کشور وارد می شوند و بواسطه ارز آوری خود از اهمیت شایان توجهی برخوردار هستند.

۱-۱-۳ طبقه بندی انواع توریسم:

توریسم دارای انواع مختلفی بوده که بر اساس عوامل متعدد می توان تقسیم بندیهایی را برای آن قائل شد. مهمترین عواملی که می توان بر اساس آن انواع مختلفی از توریسم را تعریف و طبقه بندی نمود عبارتند از:

   از نظر زمانی: فعالیتهای گردشگری را بشکل کوتاه مدت (کمتر از یک روز) ، میان مدت ( یک تا سه روز) و دراز مدت ( بیش از سه روز) از یکدیگر تفکیک می کند.

   از نظر مکانی: گردشگری را بصورت فعالیتهای گردشگری در حوزه نزدیک، حوزه میانی و حوزه خارج یا دور تقسیم بندی می کند.

– از نظر تابعیت: گردشگران به دو گروه گردشگران خارجی و بین المللی و گردشگران داخلی تقسیم می گردد.

   از لحاظ انگیزه سفر : بر اساس آن گردشگری با انگیزهای استراحتی، تفریحی، درمانی، زیارتی، فرهنگی، اقتصادی، ورزشی و … از یکدیگر تفکیک می شوند.

   از نظر فصل گردشگری: موسم گردشگری را بر اساس فصول مختلف سال طبقه بندی مـی گردد. در این طبقه بندی دو فصل تابستان و زمستان از اهمیت بالاتری نسبت به فصول بهار و پائیز می یابند.

   از نظر شکل و سازمان دهی سفر: مانند سفرهای انفرادی، گروهی، خانوادگی و … که ترکیب گردشگری را تعیین می کند.

   از نظر وسیله نقلیه مورد استفاده:  بر اساس نوع وسیله نقلیه مورد استفاده برای انجام سفر طبقه بندی می شود.

   از لحاظ نوع و محل اقامت:  گردشگران را بر اساس نوع و محل اقامت، هم از نظر کیفی و هم کمی طبقه بندی می کند. مانند گردشگران مقیم در هتلها ، مهمانپذیرها ، خانه های ویلایی و یا پانسونیهای خانگی، گمپینگ و …۱۴

 

[۱][۱] – رهنمایی، محمد تقی، طرح جامع گردشگری استان اردبیل، جلد یک، ص ۵

[۱][۲] – رضوانی ، ص ۱۵

[۱][۳] – رهنمایی، همان، ص ۱

[۱][۴] – فیض بخش، هوشنگ، صنعت جهانگردی در ایران و جهان ، مرکز عالی خدمات جهانگردی و اطلاعات، ص ۴

[۱][۵] – رضوانی ، همان، ص ۱۶

[۱][۶] – رضوانی ،همان، ص ۱۶

[۱][۷] – International Union Of Official Travel Organization

[۱][۸] – رضوانی ، همان ، ص ۱۷

[۱][۹] – P.Berneker

[۱][۱۰] – رضوانی، همان، ص ۱۷

[۱][۱۱] – رضوانی، همان، ص ۱۷

[۱][۱۲] – سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اردبیل، نرم افزار SIS ، سالنامه آماری مرکز آمار ایران،مقدمه بخش جهانگردی

[۱][۱۳] – رهنمایی،همان، ص ۸

[۱][۱۴] – رهنمایی ، همان، ص ۱۵

 

 

۱-۳ صنعت توریسم

سفر محرک اصلی در چرخه اقتصاد است . صنعت توریسم معمولا یکی از زمینه های اقتصاد جهانی است که به آن توجه کمی می شود . صنعت توریسم ، همچنان به عنوان چرخه پیشرفت اقتصادی بسیاری از کشور های فقیر به حساب می آید . این صنعت امروزه نیاز به نگهداری دارد . هتل ها نیاز به کارکنانی جهت بازسازی داشته ، همچنین ارگان هایی باید وجود داشته باشند که تحت نظر آنها سواحل تمیز باقی مانده و پاکسازی لازم در آن به عمل آید . هر چیز مرتبط با صنعت توریسم باید نو شود . به عنوان مثال کافی شاپ ها برای جذب بیشتر گردشگران باید منوهای خود را تغییر دهند . هتل ها و بسیاری از اماکن گردشگری دیگر نیز باید بنا به نیازهای توریستی خود را به روز سازند . با ایجاد چنین تغییراتی در سطح شهر و یا کشور است که اقتصاد می تواند جریان داشته و رو به پیشرفت باشد .

توریسم نه تنها سبب افزایش درآمد افراد و ارگان هایی می شود که در این راستا فعالیت دارند ، بلکه برای افرادی که به گردشگری علاقه مندند نیز می تواند مفید باشد . به خاطر داشته باشید که هر کشور یا شهر و حتی روستایی دارای پتانسیل هایی جهت رونق اقتصادی است . توریسم می تواند همچون یک کار تجارتی سبب برانگیزاندن رقابت اقتصادی شود . همانطور که در تجارت تامین کننده های کالا درصدد رقابت ، جهت تولید کالایی بهتر برمی آیند ، در صنعت توریسم نیز از آنجا که گردشگران روز به روز به دنبال سرویس گرفتن بهتر می باشند ، کشور ها باید به رقابت افتاده تا جهت جذب بیشتر مسافران در کشور خود امکانات و تجهیزات بیشتری را فراهم آورند . البته این مساله کاملا قابل انتظار است که تمامی کشور ها به زودی نمی توانند سرویس ها مرتبط با کشورهای خارجی را ارایه دهند ، حتی گاهی ارائه برخی از این سرویس ها ممکن است به علت عدم سازگاری فرهنگی با یک کشور هیچگاه صورت نگیرد .

ایران کشوری است با جاذبه های گونان در زمینه های تاریخی و فرهنگی و جغرافیایی . وجود اقوام گوناگون با آداب و سنن های منحصر به فرد ، چهره ی متفاوتی به این کشور بزرگ ، چه از نظر وسعت و چه از نظر قدمت بخشیده است .لقب ایران در صنعت جهانگردی بهشت گمشده است و شناسایی نکردن بسیاری از جاذبه های بکر موجود ، باعث شده که همچنان گمشده باقی بماند کارشناسان جهانگردی از ایران به عنوان غول خفته ی این صنعت نام می برند .

از آنجا که امروزه بیشتر افراد به منظور تفریح و لذت بردن ( باید توجه داشت که در تعریف سفر هم بسیاری از کتاب های تخصصی در زمینه جهانگردی همین مطلب را ارائه داده اند ، یعنی سفر به قصد لذت بردن انجام می شود .) سفر می کنند ، توقع بیشتری از لحاظ امکانات از کشور میزبان دارند و به همین دلیل است ، کشورهایی که اکنون از جاذبه های مصنوعی و به عبارت بهتر دست ساز برخوردار هستند از کشور ما در زمینه جذب توریست موفق تر عمل می کنند . البته به این موضوع هم باید توجه داشت که نبود آزادی و تا حدی امنیت و گاها سیاست های خارجی نادرست در کشور ما و وجود تبلیغات منفی رسانه های خارجی بر این مسئله دامن می زنند .

یکی دیگر از مواردی که می تواند به ما در جهت پیشرفت در این زمینه یاری رساند ، فرهنگ سازی و آشنا کردن مردم در مواجه با افراد خارجی است ، به عنوان مثال در کشور چین که در آستانه برگزاری المپیک ۲۰۰۸ پکن  می باشد در حال آموزش دادن لبخند زدن و ایستادن داخل صف به مردم است کاری ساده اما تاثیر گذار .

ایران از معدود کشور های چهار فصل دنیا است هم زمان با شروع فصل زمستان در شمال کشور می توانید از هوای بهاری جنوب لذت ببرید . وجود جنگل ها و کوه ها در فاصله ای از کویر نشان از نعمت های سرشار خداوند است به این سرزمین بزرگ . وجود تاریخی چند چند هزار ساله نشان از اصالت این مرز و بوم است که با وجود بی رحمی ها و تاخت تازهای زیادی که در طی قرون به آن تحمیل شده ، همچنان استوار باقی مانده و باقی خواهد ماند .

در چند سال اخیر فعالیت های زیادی در زمینه جذب توریست و تبلیغات انجام شده که نمونه از آنها :

  • بیمه شدن گردشگران خارجی توسط تفاهم نامه هایی بین بیمه سینا و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
  • برگزاری نخستین همایش بین المللی مردم شناسی در کرمان در دی ماه سال جاری .
  • دومین نمایشگاه بین المللی در اصفهان
  • شرکت در نمایشگاه بین المللی در عربستان
  • انتشار مجموعه شعر اقوام ایرانی
  • راه اندازی نخستین قطار گردشگری به مقصد جنگل های شمالی

که نتیجه آنها افزایش چشمگیر ۷۰ درصدی ورود گردشگران خارجی به کشور در نه ماه اول سال بود ، و در اینجاست که به نقش انکار ناپذیر تبلیغات در توسعه ی این صنعت پی می بریم .

همه ما با تلاش می توانیم به رونق و گسترش این صنعت پر سود کمک کنیم تا بتوانیم به در آمدی دائمی و توسعه ای پایدار برسیم .

۱-۴ اکو توریسم چیست

لغت Eco Tourism که فرهنگستان لغات با کمک سازمان میراث فرهنگی کشور آن را معادل طبیعت گردی معنا کرده است، از نظر ریشه لغوی از دو جزء Eco  و Tourism  ساخته شده است که که پیشوند eco  برگرفته از  ریشه ای یونانی به معنی آمیزه ای از مفاهیم محیط زیست و زیستگاه و tourism به معنای گردشگری است؛ این مفهوم بیش از هر چیز طبیعت را تداعی می کند.
در فارسی کلمه بوم را معادل eco  قرار داده اند و به نوعی به Eco Tourism ، «بوم گردی» نیز می گویند. (بوم = سرزمین و زیستگاه)
 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 

تستت متن منو